ลดอุบัติเหตุก่อนถึงจุดเสี่ยง ด้วยระบบเตือน เขียว เหลือง แดง

ผู้ขับ Forklift อาจเห็นคนหรือรถอีกคันช้าเกินไป โดยเฉพาะเมื่อทำงานในพื้นที่แคบ มีชั้นวางสินค้าบดบังสายตา หรือมีคนเดินตัดผ่านเส้นทางรถ การติดสัญญาณเตือนเพียงอย่างเดียวช่วยให้ผู้ขับรับรู้ความเสี่ยง แต่ยังต้องพึ่งพาว่าผู้ขับจะได้ยิน มองเห็น และตอบสนองทันหรือไม่ Forklift Safety Solution จึงสามารถออกแบบให้ระบบไม่เพียงตรวจจับและแจ้งเตือน แต่เชื่อมต่อเพื่อสั่งชะลอรถเมื่อคน รถ หรือวัตถุเข้าใกล้เกินระยะที่กำหนด

ตรวจจับความเสี่ยงระหว่างอะไรได้บ้าง?

ระบบสามารถออกแบบเพื่อช่วยตรวจจับความเสี่ยงในหลายรูปแบบ เช่น

คนกับรถ

ลดความเสี่ยงในบริเวณที่พนักงานเดินร่วมกับ Forklift เช่น ทางแยก ช่องทางเดิน จุดรับ-ส่งสินค้า และทางเข้าออกคลังสินค้า

รถกับรถ

ช่วยแจ้งเตือนเมื่อ Forklift สองคันหรือ Forklift กับรถประเภทอื่นเข้าใกล้กัน โดยเฉพาะบริเวณมุมอับ ทางแคบ และจุดที่รถสวนกัน

รถกับวัตถุ

ช่วยตรวจจับวัตถุหรือสิ่งกีดขวางที่อยู่ในแนวการเคลื่อนที่ ตามขอบเขตและรูปแบบของระบบที่ติดตั้ง องค์กรสามารถเลือกใช้ AI Camera หรือ UWB ตามลักษณะของพื้นที่และกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการตรวจจับ

ทำไมต้องแบ่งเป็นโซนสีเขียว สีเหลือง และสีแดง?

ความเสี่ยงไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะตอนที่รถเกือบชน แต่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามระยะที่คน รถ หรือวัตถุเคลื่อนเข้าหากัน การแบ่งโซนช่วยให้ระบบตอบสนองตามระดับความเสี่ยงแทนการแจ้งเตือนแบบเดียวทุกระยะ

1. โซนสีเขียว: ระยะปกติ

บุคคล รถ หรือวัตถุยังอยู่ในระยะที่กำหนดให้เป็นพื้นที่ปกติ รถสามารถทำงานได้ตามเงื่อนไขของหน้างาน

2. โซนสีเหลือง: เริ่มเข้าสู่ระยะเฝ้าระวัง

เมื่อเป้าหมายเข้าใกล้มากขึ้น ระบบสามารถส่งเสียงหรือสัญญาณเตือน เพื่อให้ผู้ขับรับรู้ว่ามีความเสี่ยงอยู่บริเวณใกล้เคียงและเตรียมลดความเร็ว ในบางรูปแบบสามารถตั้งค่าให้รถเริ่มชะลอตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้

3. โซนสีแดง: ระยะอันตราย

เมื่อคน รถ หรือวัตถุเข้าใกล้เกินระยะปลอดภัย ระบบจะยกระดับการแจ้งเตือนและสามารถส่งคำสั่งให้รถชะลอความเร็ว วิธีนี้ช่วยลดการพึ่งพาการตอบสนองของผู้ขับเพียงอย่างเดียว และเพิ่มเวลาให้ทั้งผู้ขับกับบุคคลในพื้นที่หลีกเลี่ยงเหตุการณ์

AI Camera ไม่ต้องให้คนพก Tag

หากใช้กล้อง AI ระบบจะตรวจจับคน รถ หรือวัตถุจากภาพในบริเวณที่กล้องครอบคลุม ผู้ที่เดินเข้ามาในพื้นที่ไม่จำเป็นต้องสวมใส่หรือพก Tag จึงเหมาะกับบริเวณที่มีทั้งพนักงาน ผู้รับเหมา และผู้มาติดต่อเข้าออก ข้อสำคัญคือ ต้องออกแบบตำแหน่งและมุมกล้องให้เหมาะกับทิศทางการเคลื่อนที่ รวมถึงพิจารณาแสง ฝุ่น จุดอับ และสิ่งที่อาจบดบังการมองเห็นของกล้อง

UWB ตรวจวัดระยะจาก Tag

หากใช้ UWB พนักงานต้องพก UWB Tag ติดตัว และติดตั้งอุปกรณ์บนรถหรือจุดที่เกี่ยวข้องตามการออกแบบระบบ เมื่อ Tag เข้าใกล้รถ ระบบจะตรวจวัดระยะและจัดระดับตามโซนสีเขียว สีเหลือง และสีแดงที่กำหนด แนวทางนี้เหมาะกับพื้นที่ที่องค์กรควบคุมผู้เข้าใช้งานได้ และสามารถกำหนดให้พนักงานทุกคนพก Tag อย่างสม่ำเสมอ หัวหน้าทีมจึงต้องดูแลไม่เฉพาะตัวระบบ แต่รวมถึงวินัยการพก Tag การตรวจสอบอุปกรณ์ และวิธีจัดการเมื่อ Tag สูญหายหรือไม่พร้อมใช้งาน

ระยะของแต่ละโซนไม่ควรตั้งเท่ากันทุกพื้นที่

โรงงานไม่ควรนำระยะชุดเดียวไปใช้กับรถทุกคันและทุกบริเวณ เพราะระดับความเสี่ยงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

• ความเร็วของรถ
• ประเภทและขนาดของ Forklift
• น้ำหนักบรรทุก
• ระยะที่รถต้องใช้ในการชะลอ
• ความกว้างของเส้นทาง
• จำนวนคนในพื้นที่
• ลักษณะทางแยกและมุมอับ
• สภาพพื้นและสภาพแวดล้อม
• รูปแบบการทำงานของแต่ละโซน

พื้นที่โหลดสินค้าอาจต้องใช้เงื่อนไขต่างจากทางวิ่งหลัก ส่วนรถลาก รถยก และรถประเภทอื่นอาจต้องกำหนดระยะหรือรูปแบบการตอบสนองต่างกัน การสำรวจหน้างานและทดสอบกับรถจริงจึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนนำระบบไปใช้งานเต็มรูปแบบ

สิ่งที่ผู้จัดการต้องกำหนดให้ชัด

เทคโนโลยีจะทำงานได้ดีเมื่อองค์กรมีนโยบายรองรับ ผู้จัดการหรือหัวหน้าทีมจึงควรกำหนดว่า

• พื้นที่ใดเป็นจุดเสี่ยงหลัก
• ต้องการตรวจจับคน รถ หรือวัตถุประเภทใด
• ระยะของแต่ละโซนควรเป็นเท่าไร
• โซนใดให้แจ้งเตือน และโซนใดให้สั่งชะลอ
• รถแต่ละประเภทควรชะลอเหลือระดับใด
• ใครรับผิดชอบตรวจสอบระบบก่อนเริ่มงาน
• จะทดสอบและทบทวนค่าที่ตั้งไว้อย่างไร

เป้าหมายของระบบความปลอดภัยไม่ใช่การทำให้รถ Forklift วิ่งช้าตลอดเวลา เพราะอาจกระทบต่อ Operation และทำให้ผู้ใช้งานรู้สึกว่าระบบเป็นอุปสรรคต่อการทำงาน สิ่งสำคัญคือการทำให้รถ “ชะลอในจังหวะที่เหมาะสม” และ “เฉพาะในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงจริง” ระบบ Safety ที่ดีจึงควรช่วยลดความเสี่ยง โดยไม่ลดประสิทธิภาพการทำงานโดยไม่จำเป็น

Forklift Safety Solution จาก MonoGPS สามารถออกแบบให้เหมาะกับลักษณะหน้างาน โดยใช้เทคโนโลยี AI Camera หรือ UWB เพื่อตรวจจับคน รถ และวัตถุรอบคัน พร้อมแบ่งระดับความเสี่ยงเป็นโซนสีเขียว สีเหลือง และสีแดง และเชื่อมต่อกับระบบสั่งชะลอรถตามระดับความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่

แนวคิดสำคัญคือ รถไม่จำเป็นต้องช้าตลอดเวลา แต่ควรชะลอ “เมื่อจำเป็น” เพื่อช่วยลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุ โดยยังรักษาความต่อเนื่องและประสิทธิภาพของ Operation MonoGPS สามารถช่วยออกแบบระบบให้เหมาะกับสภาพหน้างานจริง เพื่อให้ความปลอดภัยและประสิทธิภาพการทำงานเดินไปพร้อมกันได้ครับ